VCA* of VCA**: welk VCA-niveau heeft uw bedrijf nodig?

VCA* of VCA**, en wat is het verschil met B-VCA en VOL-VCA? Een simpele uitleg met een keuzehulp voor uw eigen situatie.

Laatst bijgewerkt: 8 juli 2026

Veel opdrachtgevers eisen simpelweg "VCA" zonder te specificeren welk niveau, en dan is het verleidelijk om voor de zekerheid meteen het hoogste niveau aan te vragen. Dat kost onnodig veel tijd en geld als uw bedrijf helemaal geen onderaannemers aanstuurt. Dit artikel helpt u het juiste niveau te kiezen, in plaats van blind het zwaarste traject in te gaan. Zoekt u het bredere beeld, begin dan bij VCA voor het mkb.

Wat is het verschil tussen VCA* en VCA**?

VCA staat voor VGM Checklist Aannemers, waarbij VGM staat voor veiligheid, gezondheid en milieu. Het is het bedrijfscertificaat dat aantoont dat een organisatie veilig, gezond en milieubewust werkt bij werkzaamheden met verhoogd risico. Er bestaan twee bedrijfsniveaus, plus een aanvullende module voor een specifieke sector.

VCA*: het niveau voor de meeste mkb-bedrijven

VCA* is bedoeld voor bedrijven die met eigen mensen op locatie werken, maar zelf geen onderaannemers inzetten of aansturen op de klus. Dit is het niveau waar een gemiddeld mkb-bedrijf in bouw, techniek of installatie aan voldoet: een overzichtelijke organisatie, eigen personeel dat het risicovolle werk uitvoert, en geen extra laag van onderaannemers waarvoor u zelf verantwoordelijk bent.

VCA**: voor grotere organisaties en wie onderaannemers aanstuurt

VCA** stelt aanvullende eisen boven op VCA*, gericht op bedrijven die zelf onderaannemers inzetten en aansturen, of die als hoofdaannemer optreden voor andere partijen. Denk aan een structuur voor veiligheid, gezondheid en milieu die verder reikt dan de eigen werkvloer, aantoonbare betrokkenheid van de directie, en beleid om ook de veiligheid van ingehuurde onderaannemers te bewaken. Dit niveau past bij grotere organisaties, of bij mkb-bedrijven die doorgroeien naar een rol waarin ze zelf partijen aansturen.

VCA Petrochemie (VCA P): een aanvullende module, geen apart basisniveau

VCA Petrochemie bouwt voort op VCA** met extra eisen die specifiek gelden voor werkzaamheden binnen petrochemische of chemische installaties. Dit niveau speelt alleen wanneer u daadwerkelijk op zo'n locatie werkt of wanneer een opdrachtgever uit die sector dit expliciet eist. Voor de meeste mkb-bedrijven buiten de petrochemie is dit niet aan de orde.

Persoonscertificaten: B-VCA en VOL-VCA zijn geen bedrijfscertificaat

Dit is de knoop die het vaakst voor verwarring zorgt. B-VCA (Basisveiligheid VCA) en VOL-VCA (Veiligheid voor Operationeel Leidinggevenden) zijn persoonlijke diploma's die individuele medewerkers zelf behalen, via een examen. Ze zeggen iets over de kennis van die ene persoon, niet over uw bedrijf als geheel.

• B-VCA is bedoeld voor medewerkers die op de werkvloer werken, zonder leidinggevende taken.
• VOL-VCA is bedoeld voor medewerkers die anderen aansturen, zoals een voorman of ploegleider, en bevat een aanvullende module over veilig leidinggeven.

Uw bedrijf kan honderd procent gevulde B-VCA en VOL-VCA diploma's onder het personeel hebben, en toch geen geldig VCA* of VCA** bedrijfscertificaat bezitten. Dat bedrijfscertificaat is een apart traject, met een eigen audit door een certificerende instelling, waarin gekeken wordt of het veiligheidsbeleid ook echt op organisatieniveau leeft. Wat dat kost, staat op een rij in wat een VCA-certificaat kost.

Welk niveau past bij uw situatie: keuzehulp

Kies VCA* als uw bedrijf overzichtelijk is, uw eigen mensen het risicovolle werk uitvoeren, en u zelf geen onderaannemers aanstuurt op de klus. Kies VCA** als u zelf onderaannemers inzet, als hoofdaannemer optreedt, of als uw opdrachtgever expliciet dit niveau vraagt vanwege de omvang of complexiteit van het project. Twijfelt u nog, vraag dan gewoon expliciet aan uw opdrachtgever welk niveau geëist wordt, in plaats van zelf te gokken.

Waarom de meeste mkb-bedrijven aan VCA* genoeg hebben

Een VCA**-traject vraagt om extra beleid en bewijs rond onderaannemers, en dat is voor een bedrijf dat uitsluitend met eigen personeel werkt overbodige inspanning. Toch kiezen sommige bedrijven uit voorzorg toch voor het hogere niveau, om maar zeker te zijn dat ze aan elke opdrachtgever kunnen voldoen. Dat kost onnodig veel tijd tijdens de opbouw, en onnodig veel tijd bij elke hercertificering daarna. Bepaal eerst zelf, of samen met uw opdrachtgever, welk niveau daadwerkelijk nodig is, en bouw daarna pas het bewijs op. Hoe u dat zonder consultant aanpakt, staat in een apart artikel.

Dat sluit aan bij waar VCA zelf naartoe beweegt: de aankomende vernieuwing naar VCA 2026/6.1 en de bredere Safety Culture Ladder kijken niet naar een dik dossier, maar naar hoe veiligheid daadwerkelijk leeft in een organisatie. Een RI&E die eenmaal per jaar wordt bijgewerkt scoort daar niet beter op, gemeten bewijs uit de dagelijkse praktijk wel, ongeacht of dat bewijs voor VCA* of VCA** wordt opgebouwd.

Hoe Mensje Light uw VCA*-traject auditklaar maakt

Mensje Light zet automatisch korte enquêtes uit onder uw eigen medewerkers en bouwt daarmee per normeis auditklaar bewijs op: wat er gemeten is, wat de score is, en welk bewijs daaruit volgt. Voor het VCA*-traject betekent dat concreet dat de RI&E, de momenten van TRA en LMRA op de werkvloer, de VGM-inspecties, keuringen en de incidentregistratie niet in een los document blijven staan, maar doorlopend gevoed worden met bewijs uit uw eigen team.

Wilt u meteen zien hoe dat er in de praktijk uitziet voor uw bedrijf? Bekijk Mensje Light en start vandaag →

Richtprijs: Mensje Light kost, afhankelijk van bedrijfsgrootte en het aantal normen, tussen €150 en €370 per maand; voor de meest gekozen combinatie (VCA en ISO 9001 samen, 25 tot 100 medewerkers) is dat €300 per maand. Eén vast bedrag, maandelijks opzegbaar na het eerste kwartaal, betaald via iDEAL. De persoonlijke examens voor B-VCA en VOL-VCA, en de bedrijfscertificering zelf bij de certificerende instelling, betaalt u daarnaast, net als bij elke andere route. Gaat het om meerdere vestigingen of veel normen tegelijk, of wilt u liever alles laten inrichten? Dan is er Mensje Maatwerk, met een prijs op maat.

Groeit uw bedrijf later door naar een rol waarin u zelf onderaannemers aanstuurt, dan bouwt u vanuit het bewijs dat u al heeft opgebouwd verder toe naar VCA**, in plaats van opnieuw bij nul te beginnen.

Wat dit voor u betekent

Zoals René, oprichter van KAREL & Zonen, het stelt: bijtanken kan niet zonder even stil te staan. Hetzelfde geldt hier: bepaal eerst welk VCA-niveau uw bedrijf daadwerkelijk nodig heeft, voordat u een traject start. Het heeft geen zin om voor de zekerheid het zwaarste niveau te kiezen als uw eigen situatie daar niet om vraagt. Kies het niveau dat bij uw bedrijf past, en bouw daarna bewijs op dat blijft kloppen, ook na de eerste audit.