← Mensje
Home · Kennisbank · ISO 9001:2026, wat verandert er

ISO 9001:2026 is er: wat verandert er, wat kost de overstap en hoeveel tijd heeft u?

ISO 9001:2026 is gepubliceerd. Uw huidige certificaat blijft geldig. Wat er verandert, wat de overstap kost en wanneer u uiterlijk moet schakelen.

Laatst bijgewerkt:

Het antwoord in één zin: op 16 september 2026 is de zesde editie van ISO 9001 gepubliceerd, uw huidige certificaat op de editie van 2015 blijft gewoon geldig, de overstap kan meelopen in een audit die u toch al heeft, en u heeft daarvoor tot uiterlijk 30 september 2029 de tijd.
Doe de gratis Auditklaar-scanBenieuwd waar u staat? Tien vragen, ongeveer drie minuten, zonder account.

Misschien heeft u er iets over gelezen, misschien hoorde u het van uw auditor of van een adviesbureau, en misschien is dit de eerste keer dat u het leest. In alle drie de gevallen is de eerste vraag hetzelfde: moet ik nu iets doen? Het antwoord is nee, en dit artikel legt uit waarom, wat er inhoudelijk verandert, en wanneer u wel in actie moet komen. Voor de bredere achtergrond bij de norm staat het overzicht ISO 9001 voor het mkb klaar.

Wat er precies gebeurd is

ISO 9001 is herzien. De zesde editie is op 16 september 2026 gepubliceerd, bevestigd door de normcommissie zelf, ISO/TC 176. Dit is geen geruchtmakerij uit een advieskanaal: de publicatiedatum komt rechtstreeks van de partij die de norm opstelt. Hetzelfde geldt voor ISO 9000:2026, de bijbehorende norm met de officiële begrippen, die al eerder uitkwam.

Belangrijk om meteen helder te hebben: een nieuwe editie van de norm betekent niet dat uw bestaande certificaat ongeldig wordt. Een certificaat op de editie van 2015 blijft geldig, maar uiterlijk tot 30 september 2029, ook als er een latere datum op staat. Er is geen reden om vandaag iets te wijzigen in uw systeem of uw planning.

Wat er inhoudelijk verandert

Global ACI, de internationale koepel voor accreditatie, noemt de wijzigingen als geheel minimaal, en NEN schrijft dat de basis van uw systeem hetzelfde blijft. Onderstaande lijst is de samenvatting van Global ACI, niet onze eigen vergelijking van de normtekst. Wat volgens Global ACI verandert:

De directie krijgt er een punt bij: kwaliteitscultuur en ethisch gedrag bevorderen (5.1.1). Risico's en kansen worden uitgesplitst, met eigen acties voor elk (6.1). Bij wijzigingen bepaalt u nu ook hoe u het effect volgt en evalueert, hoe u de wijziging communiceert en hoe u de resultaten beoordeelt (6.3). Medewerkers zijn zich bewust van de kwaliteitscultuur en het ethisch gedrag in de organisatie (7.3). De directiebeoordeling kijkt ook naar veranderde behoeften en verwachtingen van belanghebbenden (9.3.2). Annex A is aangepast en licht de eisen toe; Annex B is vervallen. Verder zijn begrippen en de formulering rond gedocumenteerde informatie aangepast.

Twee dingen die vaak worden genoemd maar geen wijziging van 2026 zijn. Klimaat zit al sinds een amendement van 2024 in de norm, bij de bepaling van de context van de organisatie; dat is dus geen nieuwigheid van deze editie. En het verhaal dat de nieuwe norm validatie van AI of andere digitale hulpmiddelen verplicht stelt, is breed verspreid door Nederlandse adviesbureaus maar staat nergens bij ISO of bij de normcommissie zelf. Behandel dat als marktruis, niet als normeis.

Wanneer moet u daadwerkelijk schakelen

Hier wordt het concreet, met data die niet van een adviesbureau komen maar van Global ACI, de partij die wereldwijd vastlegt hoe accreditatie en certificering werken, en van de Raad voor Accreditatie (RvA), die dat op 27 oktober 2026 voor Nederland heeft uitgewerkt. Vijf momenten zijn hard:

Uiterlijk 31 maart 2027 moeten accreditatie-instanties zelf klaar zijn om certificerende instellingen tegen de nieuwe editie te beoordelen. Uiterlijk 30 juni 2027 leveren certificerende instellingen hun verklaring en onderbouwing in. Uiterlijk 30 september 2027 moeten de door de RvA geaccrediteerde instellingen zijn geaccrediteerd voor de nieuwe editie. Tot uiterlijk 31 maart 2028 mogen zij nog initiële audits en hercertificatieaudits op de editie van 2015 doen; nieuwe certificaten worden daarna alleen nog op de editie van 2026 afgegeven. En certificaathouders zijn uiterlijk tot 30 september 2029 tegen de oude norm gecertificeerd.

Voor u als houder van een bestaand certificaat is dat laatste getal de datum om te onthouden: 30 september 2029. Tot die tijd blijft uw huidige certificaat geldig, en de overstap zelf hoeft geen apart traject te zijn. Hij kan meelopen binnen een audit die u toch al heeft, een reguliere controleaudit of uw hercertificering, of in een aparte overgangsaudit. Of daar extra audittijd bij hoort, beoordeelt uw certificerende instelling. Er is dus geen reden om nu een extra auditmoment in te plannen, alleen om het onderwerp op tijd op de agenda te zetten bij uw certificerende instelling.

Wat per instelling verschilt: wanneer uw eigen certificerende instelling de uitbreiding van haar accreditatie heeft. Zolang zij die niet heeft, certificeert zij alleen op de editie van 2015. Een Nederlandse uitgave, NEN-EN-ISO 9001:2026, is bij NEN verkrijgbaar. Vraag bij twijfel uw eigen certificerende instelling naar het moment waarop zij overstappen; dat is hun planning, niet de onze.

En bij VCA?

Niets. VCA is met dit nieuws niet veranderd. Het schemadocument VCA 2026/6.1 is sinds 1 juli 2026 van kracht en is sindsdien ongewijzigd. Heeft u zowel ISO 9001 als VCA, dan staat de overstap naar ISO 9001:2026 helemaal los van uw VCA certificaat; de ene norm raakt de andere hier niet.

Zo pakt u dit zelf op, ook zonder Mensje

Drie stappen, in deze volgorde. Geen van deze stappen vraagt om Mensje, u kunt hier vandaag mee beginnen.

Eén. Noteer 30 september 2029 als uw uiterste datum, en leg die naast de datum van uw eerstvolgende hercertificering. Valt die vóór 31 maart 2028, dan kan uw instelling die audit nog op de editie van 2015 doen, maar moet de overstap daarna alsnog vóór 30 september 2029 rond zijn, bijvoorbeeld bij een controleaudit. Valt die later, dan gebeurt de hercertificering op de editie van 2026.

Twee. Vraag bij uw eerstvolgende contact met uw certificerende instelling simpelweg wanneer zij zelf overstappen op de nieuwe editie, en of zij de overstap bij u laten meelopen in een gewone audit of er iets aparts voor inplannen.

Drie. Lees de nieuwe Annex A zodra u toegang heeft tot de volledige tekst. Die toelichting op de bedoeling achter de eisen is precies het soort uitleg dat helpt om straks niet opnieuw te hoeven uitzoeken waaróm een eis er eigenlijk staat.

Wilt u dat dit soort normontwikkelingen niet meer zelf hoeft bij te houden? Bekijk Mensje Light en start vandaag →

Wat Mensje Light hieraan verandert

Op dit moment verandert er voor uw omgeving in Mensje niets aan deze aankondiging. Uw huidige certificaat blijft geldig, en zolang dat zo is, blijft ook uw bestaande vragenlijst in Mensje gewoon bruikbaar. Wij volgen de ontwikkeling van ISO 9001:2026 en werken onze vragenlijst bij zodra dat aan de orde is, zonder dat u daar zelf iets voor hoeft te doen of om hoeft te vragen.

Wat vandaag al wel helpt, ongeacht welke editie u volgt: het auditdossier per certificaat, waarin per eis staat wat er gemeten is, welke score eruit kwam en welk bewijsstuk eraan hangt, en dat u met een leeslink kunt delen met uw auditor of uw certificerende instelling. Staat de overstap naar de nieuwe editie bij u op de agenda, dan begint u dat gesprek niet met een lege map, maar met een dossier dat al laat zien hoe u het nu aanpakt.

Wat het kost

Mensje Light is transparant geprijsd, vanaf €150 per maand, afhankelijk van uw bedrijfsgrootte en het aantal normen. Voor de meest gekozen combinatie, ISO 9001 en VCA* samen bij 25 tot 100 medewerkers, is dat €300 per maand. U meldt zich zelf aan, betaalt met iDEAL en begint vandaag, zonder offertetraject en zonder adviesgesprek vooraf. Na het eerste kwartaal is het abonnement maandelijks opzegbaar. Gaat het om meerdere vestigingen of om veel normen tegelijk, dan is er Mensje Maatwerk.

Wat dit voor u betekent

Je kunt niet bijtanken zonder stil te staan, zegt René, oprichter van KAREL & Zonen. Een normherziening is precies zo'n moment om stil te staan: niet om in paniek alles om te gooien, maar om rustig te kijken wat er verandert, wat dat voor uw bedrijf betekent, en wanneer u daar echt iets mee moet. Wie nu meteen een apart overstaptraject gaat regelen, doet werk dat niet nodig is. Wie wacht tot vlak voor 2029, loopt het risico dat de overstap samenvalt met andere drukte.

De middenweg is simpel: noteer de datum, leg hem naast uw eigen hercertificeringscyclus, en vraag uw certificerende instelling wanneer zij klaar zijn. De rest volgt vanzelf, binnen de audit die u toch al heeft.

Wilt u dat dit soort momenten voortaan voor u in beeld blijven, naast de rest van uw auditbewijs? Bekijk Mensje Light →

Normontwikkelingen voortaan voor u bijgehouden

U weet nu wat er met ISO 9001 is gebeurd, wat er inhoudelijk verandert, en dat u tot 30 september 2029 de tijd heeft zonder dat uw huidige certificaat in gevaar komt. Wilt u dat dit soort normontwikkelingen voortaan voor u worden bijgehouden, naast de rest van uw auditbewijs? Bekijk Mensje Light en start vandaag nog.

Bekijk Mensje Light →

Eerst weten hoe u ervoor staat? Doe de gratis Auditklaar-scan: tien vragen, zonder account.

Veelgestelde vragen

Wat is er met ISO 9001 gebeurd?
Op 16 september 2026 is de zesde editie van ISO 9001 gepubliceerd, bevestigd door de normcommissie ISO/TC 176. De norm met de bijbehorende officiële begrippen, ISO 9000:2026, was al eerder verschenen.
Moet ik nu meteen iets doen met mijn huidige certificaat?
Nee. Een certificaat op de editie van 2015 blijft geldig, maar uiterlijk tot 30 september 2029, ook als er een latere datum op staat. U hoeft vandaag uw systeem of uw planning niet aan te passen.
Wat verandert er inhoudelijk in de zesde editie?
Volgens de samenvatting van Global ACI: de directie bevordert kwaliteitscultuur en ethisch gedrag, risico's en kansen krijgen elk eigen acties, bij wijzigingen bepaalt u ook hoe u het effect volgt en evalueert en hoe u ze communiceert, medewerkers zijn zich bewust van de kwaliteitscultuur, en de directiebeoordeling kijkt ook naar veranderde verwachtingen van belanghebbenden. Annex A is aangepast en licht de eisen toe. Global ACI noemt de wijzigingen als geheel minimaal.
Wanneer moet ik uiterlijk over naar de nieuwe editie?
Uiterlijk 30 september 2029 moeten bestaande certificaten op de editie van 2015 zijn overgezet naar 2026. Door de RvA geaccrediteerde instellingen mogen tot uiterlijk 31 maart 2028 nog initiële audits en hercertificatieaudits op de oude editie doen; daarna worden nieuwe certificaten alleen nog op de editie van 2026 afgegeven. De overstap kan meelopen binnen een audit die u toch al heeft, het hoeft geen apart traject te zijn.
Verplicht ISO 9001:2026 het gebruik van AI of digitale validatie?
Nee. Dat verhaal circuleert breed bij Nederlandse adviesbureaus, maar staat nergens bij ISO of bij de normcommissie zelf. Behandel het als een hardnekkig misverstand, niet als normeis.
Wat kost de overstap in tijd en geld?
Dat hangt af van uw certificerende instelling en hun eigen planning. Omdat de overstap kan meelopen in een audit die u toch al heeft, is het voor de meeste organisaties geen apart traject maar een onderdeel van een audit die al op de kalender stond. Of er extra audittijd bij komt, beoordeelt uw certificerende instelling. Een exact bedrag of aantal uren is nergens vastgelegd en verschilt per situatie.
Wie bepaalt wanneer mijn certificerende instelling tegen de nieuwe editie mag auditeren?
De accreditatie-instantie, in Nederland de Raad voor Accreditatie (RvA), volgens de overgangsregels van Global ACI. De door de RvA geaccrediteerde instellingen moeten uiterlijk 30 september 2027 geaccrediteerd zijn voor de nieuwe editie; zolang uw instelling dat niet is, certificeert zij alleen op de editie van 2015. Vraag uw eigen instelling naar hun planning.

Lees verder